Koalicja Lanckorońska na rzecz Zrównoważonego Transportu

Pismo do prof. Mirosława Chaberka, Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Transportu

Szanowny Panie Ministrze,

Zwracamy się do Pana resortu z wnioskiem o dokonanie zmian w ofercie przewozów międzywojewódzkich, dla których Ministerstwo Transportu jest ustawowym organizatorem przewozów. Dotyczą one złej jakości lub nawet braku połączeń w rozkładzie jazdy 2007/8 łączących największe miasta w Polsce, takie jak Kraków i Łódź, czy Kielce, Radom i Lublin z Poznaniem i Łodzią.

Podtrzymujemy wyrażoną w piśmie nr ZM-07-0357-01-SB opinię, że zaplanowana oferta pod względem siatki i gęstości połączeń jest lepsza od obecnej. Niestety nie dotyczy to trzech segmentów rynku przewozowego:

- połączenia łączącego Kraków z Łodzią, a więc drugiego z trzecim, co do wielkości miastem w Polsce (zaledwie dwie pary połączeń codziennego kursowania).

- połączenia na osi wschód - zachód łączącej Lublin, Radom z Łodzią i Poznaniem (brak od grudnia pociągów z Lublina przez Radom do Łodzi) i jest zaplanowana tylko jedna para pociągów pospiesznych między Łodzią i Poznaniem (obecnie 2 pary).

- połączenia z Kielc do Łodzi i Poznania (brak pociągów bezpośrednich).

Równolegle oferta w ruchu międzywojewódzkim ma być rozszerzona o połączenia, które wobec ww. braków w siatce podstawowych połączeń, nie są uzasadnione ani popytem ani tym bardziej ekonomiką przewozów. Od grudnia ma zostać uruchomiony pociąg Wrocław-Grudziądz, który wobec dużej liczby pociągów pospiesznych na odc. Wrocław - Poznań i Poznań - Inowrocław ma być prowadzony inną trasą z pominięciem Poznania, z prędkością maksymalną na długich odcinkach ok. 40 km/h (sic!) (odcinki Chełmża - Grudziądz, czy Września - Jarocin). W efekcie ministerstwo ma finansować głęboko deficytowy pociąg z prędkością handlową poniżej 50 km/h, godną XIX wieku, a nie Polski w Unii Europejskiej. Dodatkowo od 9 grudnia zaplanowane są dwie pary pociągów pospiesznych na odc. Chojnice - Bydgoszcz i Toruń - Grudziądz, które zapewne są jakoś potrzebne, ale kuriozalne wobec braku połączeń w kraju łączących miasta liczące po kilkaset tysięcy mieszkańców (a nie kilkadziesiąt).

Dlatego występujemy o skorygowanie zaplanowanej siatki połączeń międzywojewódzkich zamówionych na rozkład jazdy 2007/8 poprzez:

- wycofanie kursu pociągu relacji Wrocław - Grudziądz przez Ostrów Wlkp., Jarocin, Toruń (i z powrotem) ze względu na długi czas przejazdu i nieakceptowalną prędkość handlową;

- skrócenie relacji pociągu Chojnice - Lublin kursującego oprócz wakacji do /z Chojnic do obecnie realizowanej relacji całorocznej Bydgoszcz - Lublin (jest skomunikowanie pociągu osobowego do/z Chojnic);

- skrócenie relacji pociągu Białystok - Chojnice do obecnie realizowanej relacji Bydgoszcz - Białystok

- wycofanie z kursowania jednej z dwóch zaplanowanych par pociągów Grudziądz – Warszawa lub łącznika Toruń - Grudziądz,

- zmiana pośredniej trasy pociągu CEGIELSKI Poznań-Przemyśl z uwzględnieniem biegu przez Łódź przy wyeliminowaniu trasy przez Chorzew Siemkowice

a) od Zduńskiej Woli z postojami Pabianice, Łódź Kaliską, Łódź Widzew, Tomaszów Maz., przez CMK przez Włoszczową Płn., Miechów do Krakowa i dalej bez zmian do Przemyśla;

b) uruchomienie nowego łącznika od Tomaszowa Maz. do Lublina przez Drzewicę, Radom, Pionki, Puławy, Nałęczów.

- uruchomienie nowej pary pociągów ZAMOJSKI relacji Lublin <-> Poznań przez Radom, Łódź, Sieradz, Kalisz z odjazdem z Lublina ok. 6:45 i z Poznania ok. 13:35 (postoje handlowe od strony Lublina - Nałęczów, Puławy, Pionki, Radom, Tomaszów Mazowiecki, Łódź Widzew i Kaliska, Pabianice, Zduńska Wola, Sieradz, Kalisz, Ostrów Wlkp., Jarocin, Środa Wlkp.)

- uruchomienie łącznika do ww. pociągu Lublin-Poznań-Lublin w relacji Kraków Gł. - Łódź Kaliska - Kraków Gł. przez Częstochowę z postojami: Trzebinia, Jaworzno Szczakowa, Zawiercie, Częstochowa, Radomsko, Piotrków Trybunalski (w celu skrócenia czasu jazdy bez postojów w mniejszych miejscowościach i stacjach jak Krzeszowice, Ząbkowice, Myszków, Widzew)

- uruchomienie łącznika na trasie Radom - Kielce - Radom do pociągu Lublin - Poznań - Lublin dołączanego w Radomiu, który zapewni połączenie bezpośrednie z Kielc do Łodzi i Poznania (obecnie stolica świętokrzyskiego takich nie posiada!)

Dzięki proponowanym korektom liczba zaplanowanych bezpośrednich pociągów pospiesznych z Łodzi do Poznania wzrośnie z 1 pary do 3 par, z Lublina do Łodzi z planowanego braku połączenia do 2 par, podobnie dla relacji Radom - Łódź, zaś z Krakowa do Łodzi z 2 par dziennych połączeń do 4 par.

Przy wprowadzeniu opisanych we wniosku pociągów uruchamianych przez PKP Przewozy Regionalne (lub jego prawnego następcy), oferta będzie rzeczywiście komplementarna i będzie obejmować najważniejsze relacje w kraju. Proponowane pociągi są podstawowe dla siatki komunikacyjnej kraju, czego nie można powiedzieć o innych, pospiesznych do Chojnic i Grudziądza, którym już dziś można przewidzieć los wożących powietrze. Dlatego oczekujemy skorygowania oferty przewozowej w oparciu o elementy wynikające z rozporządzenia dotyczącego organizacji przewozów kolejowych, jakimi jest gęstość zaludnienia, zapotrzebowanie na przewozy, dojazd do centrów naukowych, biznesowych, czy konkurencyjność czasu przejazdu. Kryteriów tych nie spełniają pociągi do Chojnic, czy do Grudziądza, spełniają je zaś pociągi relacji Kraków - Łódź, czy Poznań - Lublin przez Łódź, Radom. Pociąg pospieszny na odc. Toruń - Grudziądz będzie poruszał się z prędkością handlową ok. 35 km/h - niższą niż lokalny autobus z kilkudziesięcioma przystankami, z czasem jazdy o ok. 10 minut dłuższym niż pociąg osobowy, co wynika z masy pociągu pospiesznego (400 t) wobec małego ciężaru nowoczesnego autobusu szynowego (ok. 50 ton). Nowy pociąg zapewni czas przejazdu aż o 1,5 godziny dłuższy niż połączenie Grudziądz - Wrocław z przesiadką w Laskowicach Pomorskich. Wnioskowane w piśmie pociągi Lublin <-> Poznań, czy Kraków <-> Łódź, Lódź <-> Lublin/Kielce uzyskają prędkości handlowe przy dobrym wytrasowaniu na poziomie ok. 70 km/h i połączą miasta, które tego, z uwagi na swą rangę, wymagają.

Proponowane zmiany nie zwiększą dotacji do zaplanowanych połączeń międzywojewódzkich, gdyż zapewnią niższy koszt uruchomienia pociągów przy znacznie wyższych przychodach spowodowanych wyższą liczbą pasażerów i poprawę rentowności już kursującego pociągu Cegielski dzięki zmianie przebiegu trasy.

Tabela 1 Liczba mieszkańców na trasach omawianych pociągów

Pociąg Liczba mieszkańców (w tys.)
Zaplanowana Cegielski Poznań-Przemyśl z ominięciem Łodzi 2783
Wnioskowana Cegielski Poznań-Przemyśl przez Łódź z łącznikiem do Lublina 3784
Zaplanowana Wrocławianin Wrocław-Grudziądz 1324
Wnioskowana Zamojski Poznań-Lublin przez Łódź z łącznikami do Krakowa i do Kielc 4046

Jak widać z powyższego, zmiany rozkładowe spowodują obsługę komunikacyjną znacznej większej liczby mieszkańców. Szczegóły niżej.

Zaplanowana Cegielski Poznań-Przemyśl z ominięciem Łodzi

Miasta na trasie Liczba mieszkańców (w tys.)
Poznań 567,9
Środa Wlkp. 21,6
Jarocin 26,1
Pleszew 18,5
Ostrów Wlkp. 72,7
Kalisz 108,8
Sieradz 44,3
Zduńska Wola 44,9
Chorzew Siemkowice (wsie) 2,0
Częstochowa 246,9
Myszków 32,9
Zawiercie 53,4
Dąbrowa Górn. Ząbkowice (peryferie miasta) 129,6
Jaworzno Szczakowa (peryferie miasta) 96,6
Trzebinia 20,4
Krzeszowice 10,0
Kraków 756,3
Bochnia 30,0
Brzesko 16,9
Tarnów 118,1
Dębica 49,7
Sędziszów Młp. 7,1
Rzeszów 166,5
Łańcut 18,0
Przeworsk 15,7
Jarosław 40,5
Przemyśl 67,8
RAZEM 2783

Wnioskowana Cegielski Poznań-Przemyśl przez Łódź z łącznikiem do Lublina

Miasta na trasie Liczba mieszkańców (w tys.)
Poznań 567,9
Środa Wlkp. 21,6
Jarocin 26,1
Pleszew 18,5
Ostrów Wlkp. 72,7
Kalisz 108,8
Sieradz 44,3
Zduńska Wola 44,9
Pabianice 70,7
Łódź 758,3
Tomaszów Mazowiecki 66,9
Włoszczowa 10,8
Szczekociny 4,1
Miechów 11,7
Słomniki (p.o. Miasto) 4,3
Kraków 756,3
Bochnia 30,0
Brzesko 16,9
Tarnów 118,1
Dębica 49,7
Sędziszów Młp. 7,1
Rzeszów 166,5
Łańcut 18,0
Przeworsk 15,7
Jarosław 40,5
Przemyśl 67,8
Drzewica 4,0
Radom 225,8
Pionki 20,1
Puławy 49,8
Nałęczów 4,2
Lublin 362,2
RAZEM 3784

Zaplanowana Wrocławianin Wrocław-Grudziądz

Miasta na trasie Liczba mieszkańców (w tys.)
Wrocław 635,0
Oleśnica 36,9
Twardogóra 6,9
Międzybórz 2,4
Odolanów 4,9
Ostrów Wlkp. 72,7
Pleszew 18,5
Jarocin 26,1
Miłosław 3,6
Września 28,6
Gniezno 70,1
Mogilno 12,5
Inowrocław 76,8
Gniewkowo 7,3
Toruń 207,2
Chełmża 15,3
Kornatowo (wieś) 0,4
Grudziądz 99,2
RAZEM 1324

Wnioskowana Zamojski Poznań-Lublin przez Łódź z łącznikami do Krakowa i do Kielc

Miasta na trasie Liczba mieszkańców (w tys.)
Poznań 567,9
Środa Wlkp. 21,6
Jarocin 26,1
Ostrów Wlkp. 72,7
Kalisz 108,8
Sieradz 44,3
Zduńska Wola 44,9
Pabianice 70,7
Łódź 758,3
Tomaszów Maz 66,9
Radom 225,8
Pionki 20,1
Puławy 49,8
Nałęczów 4,2
Lublin 362,2
Skarżysko Kam. 49,0
Suchedniów 9,0
Kielce 207,7
Piotrków Tryb. 80,0
Radomsko 49,3
Częstochowa 246,9
Myszków 32,9
Zawiercie 53,4
Jaworzno Szczakowa (peryferie miasta) 96,6
Trzebinia 20,4
Kraków 756,3
RAZEM 4046

Jak widać z powyższego, zmiany rozkładowe spowodują obsługę komunikacyjną znacznej większej liczby mieszkańców.

Tabela 2 Liczba połączeń bezpośrednich między wybranymi miastami w Polsce

Relacja Liczba par bezpośrednich pociągów pospiesznych w obecnym rozkładzie jazdy Liczba par bezpośrednich pociągów pospiesznych w zaplanowanym rj 2007/8 Liczba par bezpośrednich pociągów pospiesznych po zaproponowanej korekcie
Kraków-Łódź 2 2 4
Poznań-Łódź 2 1 4
Łódź-Lublin 1 0 2
Lublin-Poznań 1 0 2
Kielce-Łódź 0 0 1
Kielce-Poznań 0 0 1
Radom-Poznań 1 0 2
Częstochowa-Łódź 3 3 4
Częstochowa-Poznań 1 1 1
Chojnice-Warszawa 0 (tylko sezon letni) 2 0 (tylko sezon letni)
Grudziądz-Warszawa 0 (tylko sezon letni) 2 1
Grudziądz-Wrocław 0 1 0

Inne wybrane relacje międzywojewódzkie pospieszne nie objęte wnioskami z pisma z liczbą dni kursowania ponad 250 w roku (dni robocze lub częściej):

Relacja Liczba par bezpośrednich pociągów pospiesznych w obecnym rozkładzie jazdy Liczba par bezpośrednich pociągów pospiesznych w zaplanowanym rj 2007/8
Wrocław-Poznań 14 14
Warszawa-Białystok 8 9
Częstochowa-Warszawa 7 8
Opole-Warszawa 2 3
Kielce-Kraków 7 8
Katowice-Kraków 3 3
Katowice-Bielsko Biała 1 3
Poznań-Toruń 2 3
Bydgoszcz-Szczecin 1 2
Zgorzelec-Wrocław 1 2
Terespol-Warszawa 5 5

Jak widać, oferta ulega poprawie na większości linii w kraju, co jest warte pochwały i pokazuje na możliwości finansowe w tym zakresie. Tym bardziej jednak jest niezrozumiałe, że oferta pomija opisane w piśmie relacje (np. likwidacja pociągu Lublin - Poznań), a traktuje priorytetowo relacje lokalne jak Grudziądz - Toruń, czy Chojnice - Bydgoszcz i połączenia Lublina z Chojnicami. Trudno też zrozumieć sytuację, gdy np. Kielce mają 8 par pociągów do Krakowa, a nie mają wcale do Łodzi czy Poznania. Podobnie sytuacja wygląda z Radomiem, który jest odcięty komunikacyjnie od zachodu Polski.

Drugie i trzecie miasto w kraju mają dziennie zaledwie 2 połączenia, co jest niedopuszczalnym przeoczeniem, zważywszy na to, że 2,5 raza więcej (5) ma Terespol z Warszawą, a oferta Kraków-Łódź jest uboższa niż innych połączeń finansowanych przez MT, np. Zgorzelca z Wrocławiem, Chojnic z Warszawą, a więc miast kilkanaście razy mniejszych od Krakowa i Łodzi.

Tabela 3 Porównanie czasów jazdy poc. Grudziądz-Wrocław z innymi pociągami

Relacja Czas jazdy poc. Grudziądz-Wrocław Czas jazdy innych połączeń bezpośrednich lub z jedną przesiadką Wydłużenie czasu jazdy przy jeździe pociągiem Grudziądz-Wrocław
Grudziądz-Wrocław 7 h 55 min 6 h 25 min +1 h 30 min
Toruń (Miasto)-Wrocław 6 h 15 min 5 h 10 min +1 h 5 min

Zaplanowany do kursowania pociąg Grudziądz - Wrocław jest kompletnie niekonkurencyjny względem innych, istniejących połączeń, ze względu na długi czas jazdy - ok. 365 km trasy w 8 godzin.

Tabela 4 Proponowane zestawienie wnioskowanych pociągów

Relacja Zestawienie wagonowe Obciążenie Dni kursowania
ZAMOJSKI Lublin - Radom - Łódź Kaliska - Kalisz - Poznań Do Radomia 2B+1A, dalej 4B+1A, od Kaliskiej do Poznania 6B+2A 250 t/ od Łodzi 400 t codziennie
Łącznik Kielce - Radom 2B 100 t codziennie
Łącznik Kraków - Łódź Kaliska przez Częstochowę 2B+1A 150 t codziennie
CEGIELSKI Przemyśl - Poznań przez CMK, Łódź Kaliską Do Łodzi Kaliskiej 3B+1A, do Poznania 6B+1A 250 t/ od Łodzi 400 t codziennie
Łącznik Lublin - Łódź Kaliska 3B 150 t (1)-(5), (7)
ZAMOJSKI Poznań - Łódź Kaliska – Radom - Lublin Do Kaliskiej 6B+2A, dalej do Radomia 4B+1A, do Lublina 2B+1A do Łodzi 400 t/ dalej 250 t codziennie
Łącznik Radom - Kielce 2B 150 t codziennie
Łącznik Łódź Kaliska - Kraków przez Częstochowę 2B+1A 150 t codziennie
CEGIELSKI Poznań - Przemyśl przez Łódź Kaliską, CMK Do Łodzi Kaliskiej 6B+1A, do Przemyśla 3B+1A do Łodzi 400 t/ dalej 250 t (1)-(5), (7)
Łącznik Łódź Kaliska-Lublin 3B 150 t codziennie

Tabela 5 Szacunkowy rozkład jazdy proponowanych pociągów

Po wprowadzeniu wnioskowanych pociągów orientacyjny rozkład jazdy pociągów pospiesznych będzie wyglądał (pogrubioną czcionką zaznaczone nowe połączenia):

Relacja odjazdy
Lublin do Poznania i Łodzi 6:45, 13:45
Radom do Poznania i Łodzi 8:22, 15:15
Kraków do Łodzi ok. 6:30, 7:30, 14:10 i 17:30
Poznań do Łodzi 7:35, 13:35, ok. 17:55
Częstochowa do Łodzi ok. 6:40, ok. 8:40, ok. 9:40; ok. 14:15
Kielce do Poznania i Łodzi ok. 7:00
Łódź do Poznania ok. 7:20; ok. 11:10; ok. 18:15
Łódź do Krakowa ok. 6:50, ok. 11:40, ok. 15:20, ok. 17:45
Poznań do Kielc ok. 13:35
Poznań do Radomia i Lublina 7:35, 13:35
Łódź do Częstochowy ok. 12:20; ok. 15:20, ok. 17:45, ok. 19:25
Łódź do Radomia i Lublina 11:40, 17:40
Łódź do Kielc 17:40

Zamojski Lublin (Kielce/Kraków) - Łódź - Poznań

Stacja przyjazd / odjazd godzina
łącznik z Kielc
Kielce o 7:00
Radom p 8:07
łącznik z Krakowa
Kraków Gł. o 6:30
Częstochowa o 8:40
Piotrków Trybunalski o 9:45
Łódź Kaliska p 10:45
Lublin o 6:45
Radom p 8:10
o 8:22
Tomaszów Mazowiecki o 10:00
Łódź Kaliska p 10:55
o 11:10
Ostrów Wlkp. p 13:20
o 13:35
Poznań Gł. p 15:25

Zamojski Poznań - Łódź - (Kraków/Kielce) - Lublin

Stacja przyjazd / odjazd godzina
Poznań Gł. p 13:35
Ostrów Wlkp. p 15:05
o 15:17
Łódź Kaliska p 17:25
o 17:40
Tomaszów Mazowiecki o 18:30
Radom p 20:00
o 20:10
Lublin p 21:35
łącznik do Kielc
Radom o 20:15
Kielce p 21:30
łącznik do Krakowa
Łódź Kaliska o 17:45
Piotrków Trybunalski o 18:43
Częstochowa o 19:43
Kraków Główny p 21:55

Cegielski Przemyśl - Poznań przez CMK, Łódź (z wagonami z Lublina przez Radom)

Bez zmian z Przemyśla do Krakowa

Stacja przyjazd / odjazd godzina
Kraków o ok. 14:10
Tomaszów Maz. p 17:00
o 17:15
Łódź Kaliska p 18:00
o 18:15
Ostrów Wlkp. p 20:25
o 20:37
Poznań p 22:15
łącznik z Lublina
Lublin o 13:45
Radom o 15:15
Tomaszów Mazowiecki o 16:55

Cegielski Poznań - Przemyśl przez Łódź, CMK (z wagonami do Lublina przez Radom)

Stacja przyjazd / odjazd godzina
Poznań Gł. p 7:35
Ostrów Wlkp. p 9:05
o 9:17
Łódź Kaliska p 11:25
o 11:40
Tomaszów Mazowiecki p 12:30
o 12:40
Kraków p ok. 15:30
dalej bez zmian do Przemyśla
łącznik do Lublina
Tomaszów Mazowiecki o 12:45
Radom o 14:17
Lublin p 15:40

Do wiadomości

1. Sz. P. Marek Nitkowski, Członek Zarządu - Dyrektor Handlowy spółki PKP Przewozy Regionalne sp. z o.o